در خطوط تولید و بسته‌بندی، رهگیری محصول فقط به درج یک بارکد ساده روی بسته‌بندی محدود نمی‌شود. در بسیاری از صنایع، به‌خصوص محصولات دارویی، سلامت‌محور، آرایشی و بهداشتی، مکمل‌ها، تجهیزات پزشکی و برخی محصولات غذایی، اطلاعات هر محصول باید به‌صورت دقیق تولید، چاپ و در مراحل مختلف زنجیره تأمین قابل ردیابی باشد.

اجرای صحیح سیستم اصالت کالا به مجموعه‌ای از نرم‌افزارها و تجهیزات نیاز دارد؛ از مدیریت اطلاعات و تولید شناسه گرفته تا چاپ لیبل، درج DataMatrix، کنترل کیفیت چاپ و بررسی اطلاعات محصول.

انتخاب نادرست هرکدام از این اجزا می‌تواند باعث ناخوانا شدن بارکد، ثبت اشتباه اطلاعات، کاهش سرعت خط تولید یا ایجاد مشکل در فرآیند رهگیری شود. به همین دلیل طراحی این سیستم باید متناسب با ظرفیت و شرایط واقعی خط تولید انجام شود.

لیبل اصالت کالا چه اطلاعاتی دارد؟

لیبل اصالت در واقع حامل مجموعه‌ای از اطلاعات شناسایی و رهگیری محصول است. بسته به نوع کالا و الزامات مربوط به آن، اطلاعات مختلفی می‌تواند روی این لیبل درج شود.

از مهم‌ترین اطلاعات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• شناسه تجاری محصول یا GTIN
• شناسه اختصاصی UID
• شماره Batch یا Lot
• تاریخ تولید یا انقضا
• شناسه اصالت
• بارکد دوبعدی DataMatrix
• اطلاعات قابل‌خواندن توسط اپراتور یا مصرف‌کننده

کیفیت چاپ این اطلاعات اهمیت زیادی دارد. ممکن است یک لیبل از نظر ظاهری کاملاً خوانا باشد، اما بارکد آن به دلیل کنتراست نامناسب، ابعاد غیراستاندارد یا کیفیت پایین چاپ توسط اسکنر یا دوربین صنعتی خوانده نشود.

برای آشنایی بیشتر با ساختار و مشخصات لیبل اصالت کالا می‌توان جزئیات بیشتری درباره اطلاعات و بارکدهای مورد استفاده روی این برچسب‌ها بررسی کرد.

سیستم چاپ اصالت کالا از چه بخش‌هایی تشکیل می‌شود؟

یک سیستم حرفه‌ای چاپ اصالت فقط شامل چاپگر نیست. چند بخش باید به‌صورت هماهنگ در کنار یکدیگر فعالیت کنند.

ساختار کلی این فرآیند را می‌توان به شکل زیر در نظر گرفت:

مدیریت اطلاعات → تولید شناسه → طراحی بارکد → ارسال اطلاعات به چاپگر → چاپ → کنترل کیفیت → الصاق یا چاپ مستقیم → ثبت و رهگیری

اگر هر کدام از این مراحل به‌درستی اجرا نشود، ممکن است اطلاعات نهایی محصول قابل اعتماد نباشد.

برای مثال اگر نرم‌افزار اطلاعات صحیح تولید کند اما چاپگر نتواند DataMatrix را با کیفیت مناسب چاپ کند، در مرحله اسکن و کنترل محصول مشکل ایجاد خواهد شد.

تجهیزات و سیستم‌های اصلی برای چاپ اصالت کالا

نرم افزار اصالت کالا

یکی از اصلی‌ترین اجزای این فرآیند، نرم‌افزار مدیریت اطلاعات است.

نرم افزار اصالت کالا وظیفه مدیریت اطلاعات محصولات، سری ساخت، تاریخ تولید، تاریخ انقضا، شناسه‌ها و اطلاعات متغیر موردنیاز برای چاپ را بر عهده دارد.

در خطوط تولید با ظرفیت بالا، تولید یا مدیریت این اطلاعات به‌صورت دستی عملاً امکان‌پذیر نیست. نرم‌افزار باید بتواند حجم بالایی از اطلاعات را بدون ایجاد شناسه تکراری مدیریت کند.

یک سیستم مناسب می‌تواند قابلیت‌هایی مانند موارد زیر داشته باشد:

• مدیریت اطلاعات محصولات
• مدیریت Batch و Lot
• تولید شناسه‌های غیرتکراری
• مدیریت تاریخ تولید و انقضا
• اتصال اطلاعات به قالب چاپ
• ثبت گزارش عملیات چاپ
• کنترل تعداد لیبل‌های تولیدشده
• مدیریت خطاهای چاپ
• ارتباط با چاپگر و تجهیزات اسکن

در خطوط پیشرفته‌تر می‌توان اطلاعات هر محصول چاپ‌شده را نیز ثبت کرد تا در صورت بروز خطا مشخص باشد محصول در چه زمان و روی کدام خط تولید شده است.

نکته: عبارت «نرم افزار اصالت کالا» را همین قسمت به صفحه موردنظر لینک بده؛ فقط URL آن صفحه را هنوز ازت ندارم.

تولید بارکد اصالت کالا

بعد از آماده‌سازی اطلاعات، مرحله بعدی تولید بارکد قابل چاپ است.

یکی از ساختارهای مهم برای ثبت اطلاعات رهگیری، بارکد دوبعدی DataMatrix است. این نوع بارکد امکان ذخیره حجم قابل‌توجهی از اطلاعات را در فضای نسبتاً کوچک فراهم می‌کند.

در فرآیند تولید بارکد اصالت کالا، تنها ساخت تصویر بارکد کافی نیست. داده‌های داخل بارکد باید دقیقاً با اطلاعات محصول مطابقت داشته باشند.

به‌عنوان مثال اگر شماره Batch روی بسته‌بندی یک مقدار باشد اما اطلاعات دیگری در DataMatrix ثبت شود، فرآیند رهگیری با خطا مواجه خواهد شد.

به همین دلیل بهتر است داده‌های چاپ‌شده و اطلاعات رمزگذاری‌شده داخل بارکد از یک منبع اطلاعاتی مشترک دریافت شوند.

لیبل پرینتر اصالت کالا

در خطوطی که اطلاعات اصالت روی یک برچسب جداگانه چاپ و سپس روی محصول الصاق می‌شود، لیبل پرینتر یکی از تجهیزات اصلی است.

لیبل پرینتر مورد استفاده باید توانایی چاپ اطلاعات متغیر و بارکدهای کوچک را با وضوح مناسب داشته باشد.

رزولوشن چاپ

برای چاپ DataMatrixهای کوچک، دقت چاپ اهمیت زیادی دارد. هرچه ابعاد بارکد کوچک‌تر باشد، کیفیت هد و رزولوشن چاپگر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

سرعت چاپ

سرعت چاپگر باید متناسب با ظرفیت واقعی خط تولید انتخاب شود.

اگر خط تولید در هر دقیقه تعداد زیادی محصول تولید کند اما چاپگر نتواند متناسب با همان سرعت لیبل تولید کند، چاپگر به گلوگاه خط تبدیل خواهد شد.

نوع لیبل و ریبون

جنس لیبل نیز باید بر اساس نوع بسته‌بندی، شرایط نگهداری و نوع کاربرد انتخاب شود.

از جمله:

• لیبل کاغذی
• PVC
• لیبل شفاف
• لیبل‌های امنیتی
• لیبل متال
• لیبل اسکرچ

نوع ریبون و تکنولوژی چاپ نیز باید با جنس لیبل هماهنگ باشد.

لیبل زرد اصالت کالا

یکی از اصطلاحات رایج در بازار تجهیزات چاپ و بسته‌بندی، «لیبل زرد اصالت» است.

این برچسب‌ها می‌توانند شامل اطلاعات شناسایی، کدهای رهگیری، بارکد دوبعدی و شناسه‌های مربوط به اصالت محصول باشند.

نکته مهم این است که صرفاً رنگ یا ظاهر لیبل نشان‌دهنده اصالت محصول نیست. صحت اطلاعات، نحوه تولید شناسه و قابلیت بررسی اطلاعات در سیستم مربوطه اهمیت بسیار بیشتری دارد.

بنابراین تولیدکننده باید علاوه بر ظاهر لیبل، فرآیند تولید، چاپ، ثبت و کنترل اطلاعات را نیز به‌درستی مدیریت کند.

جت پرینتر اصالت کالا در خطوط تولید

در بسیاری از خطوط تولید لازم نیست تمام اطلاعات روی لیبل جداگانه چاپ شود.

بخشی از اطلاعات را می‌توان مستقیماً روی جعبه، بطری، کارتن، پاکت یا سایر سطوح بسته‌بندی چاپ کرد.

در چنین شرایطی می‌توان از جت پرینتر اصالت کالا استفاده کرد.

جت پرینترهای صنعتی بسته به مدل و تکنولوژی می‌توانند اطلاعات متغیری مانند موارد زیر را چاپ کنند:

• تاریخ تولید
• تاریخ انقضا
• Batch Number
• Lot Number
• سریال محصول
• بارکد
• DataMatrix
• QR Code
• کدهای رهگیری

یکی از مزیت‌های اصلی جت پرینتر، چاپ بدون تماس مستقیم با سطح محصول است. این ویژگی باعث می‌شود این تجهیزات در بسیاری از خطوط سریع تولید و بسته‌بندی قابل استفاده باشند.

جت پرینتر بهتر است یا لیبل پرینتر؟

انتخاب میان این دو دستگاه به نوع بسته‌بندی و ساختار خط تولید بستگی دارد.

اگر اطلاعات اصالت قرار است روی برچسب چاپ شود و سپس لیبل روی محصول قرار گیرد، لیبل پرینتر گزینه مناسبی است.

اما اگر اطلاعات باید مستقیماً روی مواردی مانند جعبه، بطری، کارتن، فیلم بسته‌بندی یا ظروف پلاستیکی چاپ شود، جت پرینتر می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.

در بعضی خطوط صنعتی هر دو سیستم در کنار یکدیگر استفاده می‌شوند. برای مثال اطلاعات اصلی روی لیبل چاپ می‌شود، در حالی که تاریخ تولید یا Batch Number در لحظه تولید توسط جت پرینتر روی بسته‌بندی درج می‌شود.

کنترل کیفیت چاپ بارکد و DataMatrix

یکی از مهم‌ترین بخش‌های سیستم اصالت کالا، کنترل کیفیت اطلاعات چاپ‌شده است.

چاپ شدن یک بارکد الزاماً به معنی قابل‌خواندن بودن آن نیست.

عواملی مانند موارد زیر می‌توانند کیفیت بارکد را کاهش دهند:

• پخش شدن جوهر
• کنتراست پایین
• انعکاس سطح بسته‌بندی
• چاپ ناقص
• جابه‌جایی لیبل
• کوچک بودن بیش از حد DataMatrix
• آلودگی هد چاپ
• سرعت نامناسب خط

در خطوط حرفه‌ای معمولاً بعد از چاپ از اسکنر یا Vision System استفاده می‌شود.

دوربین یا اسکنر بارکد چاپ‌شده را بررسی می‌کند و اگر بارکد قابل‌خواندن نباشد، محصول می‌تواند برای بررسی بیشتر یا خروج از خط مشخص شود.

ارتباط سیستم چاپ اصالت با تیتک

در حوزه فرآورده‌های سلامت‌محور، سامانه تیتک یا TTAC یکی از بخش‌های مهم فرآیند ردیابی و بررسی اصالت محصولات است.

به همین دلیل اطلاعات داخلی یک واحد تولیدی باید به‌صورت منظم مدیریت شود تا داده‌های چاپ‌شده روی محصول با اطلاعات مربوط به آن محصول هماهنگ باشند.

در یک ساختار استاندارد، ابتدا اطلاعات در نرم‌افزار مدیریت می‌شود، سپس داده‌های موردنیاز برای چاپ به تجهیزات خط ارسال می‌شوند.

بعد از چاپ نیز می‌توان وضعیت عملیات را ثبت کرد تا امکان گزارش‌گیری و کنترل وجود داشته باشد.

این موضوع برای تولیدکنندگانی که چند محصول، چند خط تولید یا چند شیفت کاری دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

استعلام اصالت دارو با بارکد

هدف نهایی از سیستم رهگیری این است که اطلاعات محصول در مراحل مختلف زنجیره قابل بررسی باشد.

در محصولات دارویی و سلامت‌محور، وجود شناسه و بارکد روی بسته‌بندی کمک می‌کند اطلاعات محصول با داده‌های ثبت‌شده مقایسه شود.

برای مطالعه جزئی‌تر درباره روش‌های اصالت دارو با بارکد می‌توان راهنمای مربوط به استعلام و کنترل اطلاعات دارو را بررسی کرد.

تجهیزات جانبی موردنیاز در خط چاپ اصالت

در یک سیستم صنعتی، چاپگر تنها بخشی از تجهیزات موردنیاز است. بسته به ظرفیت خط، تجهیزات دیگری نیز می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند.

اسکنر بارکد

برای خواندن و کنترل دستی یا نیمه‌اتوماتیک بارکدهای چاپ‌شده استفاده می‌شود.

دوربین صنعتی

در خطوط سریع، دوربین صنعتی می‌تواند کیفیت چاپ و قابلیت خواندن DataMatrix را به‌صورت خودکار بررسی کند.

سنسور تشخیص محصول

سنسور لحظه عبور محصول از محل چاپ را تشخیص می‌دهد و فرمان لازم برای انجام چاپ را صادر می‌کند.

انکودر

در خطوط متحرک از Encoder می‌توان برای اندازه‌گیری سرعت نوار نقاله استفاده کرد تا فرآیند چاپ با سرعت حرکت محصول هماهنگ شود.

سیستم Reject

در خطوط مجهز به کنترل خودکار، محصولی که بارکد آن خوانده نمی‌شود یا اطلاعات آن با معیارهای تعیین‌شده مطابقت ندارد می‌تواند برای بررسی از مسیر اصلی تولید خارج شود.

معماری پیشنهادی برای خط چاپ اصالت کالا

یک ساختار کلی برای خط چاپ و کنترل اصالت را می‌توان به این صورت در نظر گرفت:

مدیریت اطلاعات

↓

تولید اطلاعات متغیر

↓

ارسال اطلاعات به چاپگر

↓

چاپ لیبل یا چاپ مستقیم روی محصول

↓

اسکن DataMatrix

↓

کنترل صحت چاپ

↓

تأیید یا جداسازی محصول

↓

ثبت نتیجه در نرم‌افزار

وجود چنین فرآیندی می‌تواند خطای انسانی را کاهش دهد و امکان کنترل دقیق‌تری بر عملیات چاپ و رهگیری ایجاد کند.

انتخاب تجهیزات متناسب با ظرفیت خط تولید

تجهیزات موردنیاز برای تمام کارخانه‌ها یکسان نیست.

برای خطوط کوچک، ممکن است ترکیب زیر کافی باشد:

نرم‌افزار + لیبل پرینتر + اسکنر

در خطوط نیمه‌صنعتی می‌توان ساختار کامل‌تری در نظر گرفت:

نرم‌افزار + چاپگر صنعتی + سنسور + اسکنر

در خطوط پرسرعت صنعتی، ممکن است تجهیزات بیشتری موردنیاز باشد:

نرم‌افزار مرکزی + جت پرینتر یا Print & Apply + Encoder + Vision System + Reject System

هرچه ظرفیت خط بیشتر شود، نیاز به اتوماسیون و کنترل خودکار نیز افزایش پیدا می‌کند.

اشتباهات رایج در انتخاب تجهیزات چاپ اصالت

یکی از اشتباهات رایج، انتخاب دستگاه صرفاً بر اساس قیمت است.

قبل از انتخاب تجهیزات باید پارامترهای واقعی خط تولید بررسی شوند، از جمله:

• سرعت واقعی تولید
• جنس بسته‌بندی
• ابعاد محل چاپ
• اندازه DataMatrix
• فاصله چاپگر تا محصول
• تعداد اطلاعات متغیر
• شرایط محیطی کارخانه
• تعداد شیفت کاری
• نیاز به کنترل خودکار بارکد
• قابلیت اتصال چاپگر به نرم‌افزار

دستگاهی که برای یک خط تولید مناسب است الزاماً انتخاب مناسبی برای خط دیگری نخواهد بود.

جمع‌بندی

چاپ لیبل اصالت کالا یک فرآیند چندمرحله‌ای است و کیفیت نهایی آن فقط به نوع چاپگر وابسته نیست.

برای راه‌اندازی یک سیستم مناسب باید مجموعه کاملی از مدیریت اطلاعات، تولید شناسه، تولید بارکد، چاپ، کنترل کیفیت و رهگیری محصول در کنار یکدیگر قرار گیرند.

نرم‌افزار اطلاعات را مدیریت می‌کند، لیبل پرینتر یا جت پرینتر وظیفه انتقال اطلاعات روی محصول را بر عهده دارد و تجهیزات کنترلی مانند اسکنر یا دوربین صنعتی کیفیت نتیجه نهایی را بررسی می‌کنند.

به همین دلیل قبل از خرید تجهیزات، بهتر است سرعت خط، نوع بسته‌بندی، ابعاد چاپ، نوع بارکد، حجم تولید و ساختار نرم‌افزاری مجموعه بررسی شود تا دستگاه‌ها متناسب با نیاز واقعی خط تولید انتخاب شوند در مجموعه تامین فنی کادر مجرب آماده هست که با انتقال تکنولوژی و تجربه به شما عزیزان خدمت کند.

مطالعه بیشتر